U nastavku su predstavljeni modeli deljenja energije koji se u država članicama Evropske unije najčešće primenjuju u početnim fazama razvoja energetskih zajednica.
U važećem pravnom okviru Republike Srbije, deljenje energije u okviru energetske zajednice trenutno je moguće samo u slučaju kada je elektrana u vlasništvu same energetske zajednice. Zbog toga će, nakon usvajanja podzakonskih akata, biti moguće primeniti samo prvi predstavljeni model, dok primena drugog modela za sada nije omogućena i zahteva dodatne izmene propisa.
Elektrana u vlasništvu energetske zajednice
(model predviđen propisima Republike Srbije, za sada)
U ovom modelu, energetska zajednica gradi elektrane, najčešće solarne, koje se nalaze u istoj lokalnoj zajednici, kao i članovi energetske zajednice. One mogu biti, na primer, na krovu opštine, škole, ili nekog drugog objekta.
Vlasništvo energetske zajednice nad elektranom predstavlja ključni uslov za deljenje električne energije među članovima u važećem pravnom okviru Republike Srbije.
Članovi energetske zajednice su potrošači koji žive na području iste opštine, odnosno grada.
Proizvedena električna energija koristi se za potrebe članova zajednice. U praksi, proizvedena energija se evidentira i koristi za umanjenje količine električne energije koju članovi preuzimaju iz distributivne mreže, čime se smanjuju njihovi računi za električnu energiju.
Detalji primene ovog modela u Srbiji biće jasnije definisani nakon usvajanja odgovarajućih podzakonskih akata.
Zajednička elektrana u vlasništvu energetske zajednice
(model predviđen propisima Republike Srbije, za sada)
U ovom modelu, energetska zajednica je izgradila i poseduje zajedničku elektranu u sopstvenom vlasništvu, najčešće solarnu, koja se nalazi u istoj lokalnoj zajednici, kao i članovi energetske zajednice. Ona može biti, na primer, na krovu opštine, škole, ili nekog drugog objekta.
Vlasništvo energetske zajednice nad elektranom predstavlja ključni uslov za deljenje električne energije među članovima u važećem pravnom okviru Republike Srbije.
Članovi energetske zajednice su potrošači koji žive na području iste opštine, odnosno grada.
Proizvedena električna energija koristi se za potrebe članova zajednice. U praksi, proizvedena energija se evidentira i koristi za umanjenje količine električne energije koju članovi preuzimaju iz distributivne mreže, čime se smanjuju njihovi računi za električnu energiju.
Detalji primene ovog modela u Srbiji biće jasnije definisani nakon usvajanja odgovarajućih podzakonskih akata.
Elektrane u mešovitom vlasništvu energetske zajednice i njenih članova (EU praksa, trenutno nije moguće u Srbiji)
Drugi model deljenja energije, koji se primenjuje u brojnim državama članicama Evropske unije, podrazumeva da energetska zajednica obuhvata više elektrana raspoređenih na različitim lokacijama, na teritoriji iste opštine, odnosno grada, koje mogu biti u različitom vlasništvu.
U ovom modelu, u deljenje energije, osim elektrana koje su u vlasništvu energetske zajednice, mogu biti uključene i elektrane u vlasništvu pojedinačnih članova zajednice, kao što su prozjumeri i aktivni kupci koji višak električne energije isporučuju energetskoj zajednici.
Električna energija proizvedena na različitim lokacijama na nivou opštine ili grada obračunava se na nivou energetske zajednice i koristi se za pokrivanje sopstvene potrošnje članova, odnosno deli se među njima u skladu sa unapred definisanim pravilima.
Iako je ovaj model široko rasprostranjen u Evropskoj uniji, u važećem pravnom okviru Republike Srbije trenutno nije moguće primenjivati deljenje energije između elektrana u različitom vlasništvu u okviru energetske zajednice. Njegova primena zahteva dodatne izmene propisa i uspostavljanje odgovarajućeg regulatornog okvira.
Elektrane u vlasništvu članova energetske zajednice
(EU praksa, trenutno nije moguće u Srbiji)
Drugi model deljenja energije, koji se primenjuje u brojnim državama članicama Evropske unije, podrazumeva da energetska zajednica obuhvata više elektrana raspoređenih na različitim lokacijama, na teritoriji iste opštine, odnosno grada, koje mogu biti u različitom vlasništvu.
U ovom modelu, u deljenje energije uključene su elektrane koje su u vlasništvu energetske zajednice, ali i elektrane u vlasništvu pojedinačnih članova zajednice, kao što su prozjumeri i aktivni kupci koji višak električne energije isporučuju energetskoj zajednici u skladu sa ulogom člana i modelom ugovora koji imaju sa zajednicom.
Električna energija proizvedena na različitim lokacijama na nivou opštine ili grada obračunava se na nivou energetske zajednice i koristi se za pokrivanje sopstvene potrošnje članova, odnosno deli se među njima u skladu sa unapred definisanim pravilima.
Iako je ovaj model široko rasprostranjen u Evropskoj uniji, u važećem pravnom okviru Republike Srbije trenutno nije moguće primenjivati deljenje energije između elektrana u različitom vlasništvu u okviru energetske zajednice. Njegova primena zahteva dodatne izmene propisa i uspostavljanje odgovarajućeg regulatornog okvira.
